Sedumdak: wat je moet weten voordat je kiest

Een sedumdak is een dak met een laag vetplantjes die goed tegen zon en droge periodes kunnen. Onder de planten liggen verschillende lagen die water afvoeren en de wortels ruimte geven. Zo krijgt een plat of licht hellend dak een groene uitstraling en kan het een deel van het regenwater vasthouden.

Een sedumdak is relatief licht in vergelijking met een daktuin, maar niet ieder dak kan het gewicht dragen. Vooral het gewicht van een natte dakbedekking is bepalend bij de keuze.

Hoe is een sedumdak opgebouwd?

Een sedumdak is een extensief groen dak: een dak met lage beplanting en een betrekkelijk dunne groeilaag. Het is vooral bedoeld om naar te kijken, niet om als tuin te gebruiken.

Een systeem met sedummatten bestaat meestal uit deze onderdelen:

• Beschermlaag en eventueel wortelwering: beschermen de bestaande dakbedekking. Wortelwering is nodig als de dakbedekking zelf niet voldoende wortelwerend is.
• Drainagelaag: voert overtollig water af en kan, afhankelijk van het systeem, ook water vasthouden.
• Substraat: een speciaal samengesteld groeimengsel waarin de wortels groeien. Het is geen gewone tuinaarde.
• Sedummatten: matten waarin de vetplantjes al groeien.

Er zijn ook cassettes waarin de planten en groeilagen samen zitten. Die worden doorgaans op een beschermdoek geplaatst. De precieze opbouw en dikte verschillen per systeem. Een pakket met extra ruimte voor verschillende soorten planten heeft bijvoorbeeld vaak een dikkere groeilaag dan een lichtgewichtpakket.

Is jouw dak geschikt voor sedum?

Een plat dak van een uitbouw, garage of schuur kan geschikt zijn, maar de constructie en de staat van de dakbedekking bepalen of het echt kan. Ook op een hellend dak is sedum mogelijk. Daar zijn afhankelijk van de helling extra voorzieningen nodig om te voorkomen dat de lagen verschuiven.

Het dak moet het gewicht van het systeem kunnen dragen wanneer het volledig nat is. Daarbij tellen ook andere belastingen mee, zoals sneeuw en eventueel aanwezige zonnepanelen. Laat bij twijfel een constructeur of dakdeskundige beoordelen wat jouw dak aankan.

De bestaande dakbedekking moet waterdicht en in goede staat zijn. Een groen dak maakt een lekkend dak niet vanzelf waterdicht. Moet de dakbedekking binnenkort worden vervangen, dan is het praktisch om dat te doen voordat er beplanting op komt.

Ook de ligging speelt mee. Sedum groeit het best op een lichte plek. In diepe schaduw blijft de groei vaak achter en kan mos de overhand krijgen. Rond afvoeren, dakranden en doorvoeren is ruimte nodig voor een goede afwerking en bereikbaarheid.

Hoe ziet een sedumdak eruit?

Sedum is er in verschillende soorten en kleuren. De kleine, dikke blaadjes slaan water op. Het dak blijft daardoor ook in drogere perioden beplant, al kunnen de planten verkleuren of minder vol worden.

Het uiterlijk verandert met de seizoenen. Sommige soorten kleuren roodachtig bij kou of droogte. Tijdens de bloei verschijnen kleine bloemen die insecten kunnen bezoeken. Een mat met meerdere sedumsoorten geeft meestal meer afwisseling dan een dak met één soort.

Wil je een dak dat ook plaats biedt aan andere planten, dan vraagt dat vaak om een andere of dikkere groeilaag. Het gewicht neemt daardoor toe. De keuze hangt dus niet alleen af van het gewenste uiterlijk, maar ook van wat de dakconstructie kan dragen.

Wat levert de beplanting op?

Een sedumdak houdt een deel van de neerslag vast in de planten en de groeilaag. Een ander deel stroomt vertraagd naar de afvoer. Dat kan helpen om de afvoer tijdens een regenbui te ontlasten. Is het pakket al verzadigd, dan kan het minder extra water opnemen.

De planten en onderliggende lagen schermen de dakbedekking af van direct zonlicht en grote temperatuurschommelingen. Dat kan bijdragen aan een langere levensduur van de dakbedekking. Het resultaat hangt wel af van de kwaliteit en staat van het dak.

Op warme dagen kan een begroeid dak minder sterk opwarmen dan een kaal donker dak. Ook biedt bloeiend sedum voedsel aan insecten. De bijdrage aan de biodiversiteit is afhankelijk van de gebruikte planten en de omgeving.

Een groen dak kan geluid dempen en enige extra isolatie geven, maar is geen vervanging voor goede dakisolatie. De kosten, het extra gewicht en de aandacht die de beplanting nodig heeft, maken het niet voor ieder dak de beste keuze.

Wat kost een sedumdak?

Voor een eenvoudig pakket met sedummatten begint het materiaal als richtlijn rond €42 per vierkante meter. Dat is geen totaalprijs: onderdelen zoals wortelwerende folie, randprofielen en grind kunnen extra kosten. Kies je voor professionele plaatsing, dan komen daar arbeidskosten bij.

De uiteindelijke prijs hangt onder meer af van het oppervlak, de bereikbaarheid van het dak en het gekozen systeem. Een pakket met cassettes of een dikkere groeilaag kan meer kosten. Ook een dak met veel afvoeren, koepels of andere onderbrekingen vraagt meer materiaal en afwerking.

Een klein, eenvoudig plat dak is soms zelf te voorzien van sedum, terwijl een schuin of lastig bereikbaar dak vaker werk voor een vakman is.

Subsidie voor een sedumdak

Voor een sedumdak is soms subsidie beschikbaar via de gemeente, provincie of het waterschap. De regeling en voorwaarden verschillen per woonplaats. Zo kan een regeling eisen stellen aan het oppervlak, de wateropslag of het soort beplanting.

De bijdrage verschilt per regeling en is niet vanzelfsprekend. Informeer bij je gemeente of waterschap welke voorwaarden gelden en of je de aanvraag moet doen voordat het werk begint. De Energiesubsidiewijzer van Milieu Centraal kan helpen om lokale regelingen te vinden.

Veelgestelde vragen over een sedumdak

Kun je op een sedumdak lopen?
Een sedumdak is niet bedoeld als terras of dagelijkse looproute. Incidenteel betreden is meestal mogelijk, maar veelvuldig lopen beschadigt de planten. Voor een vaste looproute zijn aparte staptegels of een andere beloopbare voorziening nodig.

Kunnen zonnepanelen op een sedumdak staan?
Ja, die combinatie is mogelijk als het dak sterk genoeg is voor beide systemen. De panelen en hun bevestiging beïnvloeden wel de hoeveelheid zon en regen die de planten krijgen.

Is een sedumdak groen in de winter?
Veel sedumsoorten behouden hun blad, maar de kleur verandert vaak. Het dak kan in de winter daardoor groener, roder of bruiner zijn dan in de zomer.

Is sedum hetzelfde als een daktuin?
Nee. Een sedumdak heeft meestal lage planten en een dunne groeilaag. Een daktuin kan grotere planten en een zitplek hebben en vraagt daardoor doorgaans om een stevigere dakconstructie.

Een geschikt dak met voldoende licht en draagkracht is een goede basis. Daarna kun je een sedumpakket kiezen dat past bij het gewicht dat het dak mag dragen en het groene beeld dat je voor ogen hebt.