Paardenmest composteren: zo pak je het aan

Paardenmest composteren doe je door de mest op een geschikte plek te verzamelen, luchtig te houden en regelmatig om te zetten. Na meestal een half jaar tot een jaar is de mest veranderd in donkere, kruimelige compost die je in de tuin kunt gebruiken.

Ook als je maar een kleine tuin hebt, kun je zelf paardenmest composteren. Begin met een hoeveelheid die je kunt verwerken en gebruiken: een paard produceert meer mest dan veel tuinen nodig hebben.

Paardenmest composteren in vijf stappen

Voor een composthoop heb je ruimte, een riek en geduld nodig. Een bak met meerdere vakken is handig: terwijl de ene hoop rijpt, kun je in een ander vak verse mest verzamelen.

• 1. Kies een geschikte plek. Zet de hoop op een goed bereikbare plek, liefst in de halfschaduw. Zorg dat regenwater en vocht uit de mest niet naar een sloot of andere watergang kunnen lopen. Welke ondergrond en opslag zijn toegestaan, hangt af van je situatie en de plaatselijke regels.
• 2. Verzamel de mest. Paardenmest met wat stro of hooi is geschikt. Veel houtkrullen of zaagsel verteren langzamer. Verwijder plastic, touw en ander afval dat niet verteert.
• 3. Maak de hoop luchtig. Meng natte, compacte mest met droog en grover materiaal, zoals stro of droge bladeren. Zo kan er lucht door de hoop en voorkom je dat de mest een natte massa wordt.
• 4. Houd de hoop vochtig. De inhoud mag aanvoelen als een uitgeknepen spons: vochtig, maar niet druipend nat. Is de hoop droog, voeg dan wat water toe. Dek hem bij veel regen af met compostdoek of een los zeil.
• 5. Zet de hoop om. Schep het materiaal met een riek door elkaar en breng de buitenkant naar binnen. Dat geeft lucht aan de hoop en helpt om de mest gelijkmatig te laten verteren.

Gebruik je mest uit een stal met veel houtkrullen? Dan kan het langer duren voordat alles verteerd is. Laat herkenbare houtdeeltjes liever nog verder composteren voordat je de compost door de grond mengt.

Hoe lang moet paardenmest composteren?

Reken meestal op een half jaar tot een jaar. De tijd hangt af van de hoeveelheid mest, het soort stalbedekking, de vochtigheid en hoe vaak je de hoop omzet. Een warme, goed onderhouden hoop kan sneller verteren dan een hoop die je alleen laat liggen. Ook dan moet de compost nog afkoelen en narijpen.

Rijpe paardenmestcompost is donkerbruin, kruimelig en ruikt naar bosgrond. Je herkent de mest en het stro nauwelijks meer. De hoop is niet meer warm van binnen. Zie je nog veel verse mest of ruik je een sterke mestlucht? Laat de compost dan langer liggen.

Zo los je problemen met de composthoop op

De hoop stinkt of is erg nat. Vaak zit er dan te weinig lucht in. Schep de hoop om en meng er droog, luchtig materiaal doorheen. Bescherm hem tegen aanhoudende regen, maar sluit hem niet volledig luchtdicht af.

Er gebeurt weinig en de hoop is droog. Maak het materiaal tijdens het omscheppen gelijkmatig vochtig. Een kleine hoop koelt ook snel af. Dat betekent niet dat composteren onmogelijk is, maar het proces verloopt meestal langzamer.

Er groeien onkruidplanten op de hoop. Zaden kunnen het composteren overleven, vooral als niet de hele hoop voldoende warm wordt. Verwijder onkruid voordat het zaad vormt. Ga er niet van uit dat je met thuiscomposteren alle onkruidzaden en ziekteverwekkers doodt.

Wormen en paardenmest composteren

Compostwormen kunnen helpen bij het afbreken van paardenmest, vooral als de hoop niet meer heet is. In een warme composthoop zoeken ze koelere delen op of verdwijnen ze tijdelijk. Je hoeft ze niet toe te voegen om mest te laten composteren.

Mest van een pas ontwormd paard kan resten van het ontwormingsmiddel bevatten. Die kunnen schadelijk zijn voor mestorganismen, waaronder wormen. Vraag je dierenarts hoe je met deze mest omgaat als je compostwormen wilt gebruiken.

Gecomposteerde paardenmest gebruiken in de tuin

Verdeel rijpe compost als dunne laag over de bodem tussen tuinplanten. Je kunt hem ook licht door de bovenste grondlaag mengen. Compost verbetert de bodemstructuur, maar bevat niet voor iedere plant precies de juiste hoeveelheid voedingsstoffen. Meer is daarom niet automatisch beter.

Gebruik in de moestuin alleen goed uitgerijpte compost. Verse mest kan planten beschadigen en is minder geschikt rond eetbare gewassen. Werk compost liever niet direct tegen stengels of stammen aan.

De herkomst van de mest doet ertoe. Sommige onkruidbestrijdingsmiddelen kunnen via hooi en mest in compost terechtkomen en gevoelige planten beschadigen. Vraag bij de leverancier van de mest of het voer met zulke middelen is behandeld. Bij twijfel is die mest geen goede keuze voor je moestuin.

Veelgestelde vragen over paardenmest composteren

Kan ik paardenmest gewoon laten liggen?
Ja, mest verteert ook zonder omscheppen, maar meestal langzamer en minder gelijkmatig. Een natte, compacte hoop kan gaan stinken. Door de hoop luchtig te maken en af en toe om te zetten, help je het proces.

Moet ik kalk toevoegen?
Nee, voor gewone compostering van paardenmest is kalk niet standaard nodig. Richt je eerst op voldoende lucht en de juiste vochtigheid.

Kan paardenmest in de groene container?
Dat verschilt per gemeente en afvalinzamelaar. Mest mag niet overal bij het gft. Heb je meer mest dan je kunt composteren, informeer dan bij je gemeente of een mestinzamelaar naar de mogelijkheden voor afvoer.

Begin met een overzichtelijke hoop en let tijdens het composteren vooral op vocht, lucht en geur. Pas als de paardenmest donker, afgekoeld en kruimelig is, kan hij als compost de tuin in.