Zonneboiler voor warm water: dit zijn de mogelijkheden

Een zonneboiler gebruikt zonnewarmte om water voor je douche, bad en keuken te verwarmen. Het systeem bestaat uit zonnecollectoren op het dak en een voorraadvat in huis. Op momenten met weinig zon zorgt een ander toestel voor extra warmte.

Een zonneboiler kan je energieverbruik voor warm water verlagen. Of het systeem bij je woning past, hangt vooral af van je warmwatergebruik, de ruimte op je dak en de plek voor het voorraadvat.

Welke zonneboiler past bij je woning?

De meeste zonneboilers zijn bedoeld voor warm tapwater. Daarnaast bestaan er systemen die ook de verwarming ondersteunen. De keuze hangt af van wat je met de opgevangen warmte wilt doen en welke installatie je al in huis hebt.

• Een zonneboiler voor warm tapwater verwarmt water voor onder meer de douche en keukenkraan. Een cv-ketel of ander toestel verwarmt het water verder als dat nodig is.
• Een zonneboilercombi kan naast tapwater ook water voor de centrale verwarming helpen verwarmen. Daarvoor moet het systeem passen bij de rest van je verwarmingsinstallatie.
• Een systeem met terugloopvat laat de vloeistof uit de collectoren teruglopen wanneer de pomp stopt. Zo worden de collectoren onder meer beschermd tegen bevriezing.

Wil je vooral je douchewater met zonnewarmte verwarmen? Dan is een systeem voor warm tapwater de meest directe keuze. Een zonneboilercombi is uitgebreider en vraagt om een goede afstemming met je verwarming.

Vlakkeplaatcollectoren of vacuümbuizen?

De collector is het deel van de zonneboiler dat zonnewarmte opvangt. Je ziet meestal twee soorten op daken: vlakkeplaatcollectoren en vacuümbuiscollectoren.

Een vlakkeplaatcollector is een rechthoekige, afgedekte plaat. Onder het oppervlak lopen leidingen met vloeistof die de warmte afvoert. Het geheel lijkt van een afstand op een donker paneel.

Een vacuümbuiscollector bestaat uit een rij glazen buizen. In de buizen helpt een vacuüm om warmteverlies te beperken. Ook hier wordt de opgevangen warmte via vloeistof naar het voorraadvat gebracht.

Beide soorten kunnen op een plat of hellend dak worden geplaatst. De geschikte keuze hangt onder meer af van de beschikbare dakruimte, de ligging van het dak en de gewenste opbrengst. Kijk bij offertes daarom naar het complete systeem, niet alleen naar de prijs van de collector.

Hoeveel ruimte heb je nodig?

Voor een zonneboiler heb je zowel buiten als binnen ruimte nodig. Op het dak moeten de collectoren goed geplaatst kunnen worden, met zo min mogelijk schaduw van bijvoorbeeld bomen, een dakkapel of een schoorsteen. Ook de richting en helling van het dak hebben invloed op de opbrengst.

Binnen staat een geïsoleerd voorraadvat. Dat is groter dan een gewone keukenkast en moet bereikbaar blijven voor installatie en onderhoud. De leidingen tussen het dak en het vat moeten ook ergens langs kunnen lopen. Een plek in de buurt van de bestaande warmte-installatie kan de aansluiting eenvoudiger maken.

De grootte van het vat stem je af op je warmwatergebruik. Een huishouden dat vaak en lang achter elkaar doucht, heeft andere behoeften dan iemand die weinig warm water gebruikt. Een te klein vat raakt sneller leeg. Een groter vat vraagt meer ruimte en brengt extra kosten en warmteverlies met zich mee.

Voor een doorsnee gezin wordt bijvoorbeeld een voorraadvat van ongeveer 200 liter genoemd. Dat is geen vaste maat voor ieder huishouden: ook het aantal collectoren en het moment waarop je warm water gebruikt spelen mee.

Een zonneboiler naast zonnepanelen

Een zonnecollector en een zonnepaneel zijn niet hetzelfde. Een collector vangt warmte op voor de zonneboiler. Een zonnepaneel wekt elektriciteit op. De twee kunnen naast elkaar op een dak liggen, zolang er genoeg geschikte ruimte is.

Heb je al zonnepanelen, dan kun je niet zomaar een gewone zonneboiler daarop aansluiten. Daarvoor zijn aparte zonnecollectoren nodig. Wil je juist de stroom van je bestaande panelen gebruiken om water te verwarmen, dan is een zonnestroomboiler een andere mogelijkheid. Dat is een elektrische boiler die zonnestroom gebruikt.

Bij beperkte dakruimte is de verdeling een praktische keuze. Denk na over hoeveel ruimte je wilt gebruiken voor warm water en hoeveel voor het opwekken van elektriciteit. Schaduw en de ligging van de beschikbare dakvlakken tellen daarbij mee.

Kopen en plaatsen: waar let je op?

Een zonneboiler kost als richtlijn ongeveer € 2.500 tot € 7.000. De prijs hangt onder meer af van het voorraadvat, de collectoren en de werkzaamheden in huis. Een offerte maakt duidelijk of installatie, btw en eventuele aanpassingen aan leidingen zijn inbegrepen.

Vraag bij het vergelijken van systemen om een voorstel dat past bij jouw woning en warmwatergebruik. Deze punten helpen je om offertes naast elkaar te leggen:

• De inhoud en afmetingen van het voorraadvat.
• Het type en het aantal collectoren, inclusief de plek op het dak.
• De aansluiting op je bestaande toestel voor naverwarming.
• De aanleg van leidingen en de werkzaamheden aan het dak.
• De afspraken over onderhoud en garantie.

Voor sommige zonneboilers kun je subsidie krijgen via de ISDE-regeling. De voorwaarden en bedragen kunnen veranderen en hangen onder meer af van het systeem. Bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vind je de actuele voorwaarden en kun je nagaan of het toestel in aanmerking komt.

Voor plaatsing op een dak is soms een vergunning nodig, bijvoorbeeld bij een monument of in een beschermd gebied. Via het Omgevingsloket kun je nagaan welke regels voor jouw woning gelden.

Veelgestelde vragen over een zonneboiler

Heeft een zonneboiler ook zin in de winter?
Ja, een collector kan ook in de winter warmte opvangen. Door kortere dagen en minder zon is de opbrengst meestal lager dan in de zomer. De naverwarming vult aan wanneer het water niet warm genoeg is.

Heb je op een bewolkte dag warm water?
Ook bij bewolking kan een collector warmte opvangen, maar vaak minder dan op een zonnige dag. Is de warmte in het voorraadvat onvoldoende, dan verwarmt het aangesloten toestel het water verder.

Kan een zonneboiler in een appartement?
Dat kan als er een geschikte plek is voor collectoren, leidingen en een voorraadvat. Bij een gezamenlijk dak heb je meestal toestemming van de vereniging van eigenaars nodig. Ook moet de aansluiting op de warmwatervoorziening mogelijk zijn.

Heeft een zonneboiler onderhoud nodig?
Ja. Onderdelen zoals de pomp, leidingen en collectorvloeistof kunnen periodiek aandacht nodig hebben. Welke controle nodig is, verschilt per systeem. Laat ook het voorraadvat en de instellingen voor veilig warm water meenemen in het onderhoud.

Begin bij je eigen warmwatergebruik en de beschikbare plek voor het vat. Daarmee kun je bepalen welk systeem en welke hoeveelheid dakruimte voor jouw zonneboiler passen.